Na czym polega rezonans magnetyczny w diagnostyce endometriozy?
Endometrioza to choroba, która stawia przed pacjentkami i lekarzami wiele wyzwań diagnostycznych. Objawy nie zawsze są specyficzne, a niewielkie zmiany łatwo przeoczyć podczas rutynowych badań ginekologicznych. Dlatego coraz więcej mówi się o rezonansie magnetycznym i jego znaczeniu w diagnostyce endometriozy. Niestety na ten moment brakuje oficjalnych rekomendacji, które jasno określałyby, w jakich sytuacjach należy przeprowadzić to badanie oraz w jakim protokole powinno być wykonane. W tym artykule postaram się przybliżyć Ci ten temat i przekazać najważniejsze informacje na temat zastosowania rezonansu magnetycznego w diagnostyce endometriozy. Pamiętaj jednak, że proces diagnostyczny powinien być zaplanowany bardzo indywidualnie, dlatego przedstawione tu informacje traktuj jako wskazówkę i punkt wyjścia do rozmów ze specjalistą, a nie indywidualną poradę.
Rezonans magnetyczny w endometriozie – na czym polega badanie?
Rezonans magnetyczny (w skrócie MRI) to badanie zaliczane do badań diagnostycznych i obrazowych. Wykorzystuje pole magnetyczne i fale radiowe, aby uzyskać szczegółowy obraz wnętrza badanej okolicy bez konieczności użycia promieniowania rentgenowskiego. Badanie jest bezpieczne, bezbolesne i nieinwazyjne. Na czas badania technik MRI poprosi Cię o położenie się na plecach na specjalnym łóżku, które zostanie następnie przesunięte do wnętrza skanera generującego silne pole magnetyczne. W trakcie badania Twoim jedynym zadaniem jest pozostanie bez ruchu i spokojne oddychanie. Nie musisz się niczego obawiać, nie będziesz odczuwać żadnego bólu. Jedynym dyskomfortem mogą był dość głośne odgłosy urządzenia – jeśli będą dla Ciebie zbyt uciążliwe, możesz poprosić osobę przeprowadzającą badanie o specjalne słuchawki wygłuszające. Jeśli zaś odczuwasz niepokój lub lęk związany z przebywaniem w ciasnych przestrzeniach, również poinformuj o tym personel medyczny.
Badanie trwa zwykle od 30 do 60 minut, a wyniki dostępne są w ciągu kilku dni i podlegają ocenie radiologicznej. Na podstawie obrazów MRI lekarz specjalista endometriozy może dokładnie ocenić stopień zaawansowania endometriozy i zaplanować dalsze leczenie.
Rezonans magnetyczny w endometriozie – zalety
Zastosowanie rezonansu magnetycznego w diagnostyce endometriozy ma wiele potencjalnych zalet. Wysoka rozdzielczość obrazu umożliwia uzyskanie precyzyjnego i szczegółowego obrazu wnętrza miednicy i jamy brzusznej oraz uwidocznienie nawet drobnych zmian. Rezonans ma także zdolność do obrazowania tkanek miękkich, co pozwala na wykrycie ognisk endometriozy w narządach w obrębie miednicy. Dzięki możliwości obrazowania w wielu płaszczyznach uwidacznia też zmiany w trudno dostępnych miejscach.
Największą zaletą jest jednak fakt, że rezonans magnetyczny umożliwia zdiagnozowanie endometriozy głębokonaciekającej, która jest trudna do wykrycia, a jednocześnie stanowi jedną z najbardziej poważnych form endometriozy. Niewątpliwą korzyścią jest też bardzo wysoki profil bezpieczeństwa. W przeciwieństwie do np. tomografii komputerowej i badania rentgenowskigo nie naraża pacjentek na szkodliwe promieniowanie RTG. Dzięki temu rezonans można powtarzać nawet kilkukrotnie, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Rezonans magnetyczny w diagnostyce endometriozy – przygotowanie do badania
Rezonans magnetyczny nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania. Najważniejsze o czym musisz pamiętać to luźne, wygodne ubranie bez metalowych elementów (np. zamków błyskawicznych, guzików, czy pasków). Od razu po badaniu możesz wrócić do domu. Jeśli przed badaniem zostanie Ci podany kontrast, pamiętaj o piciu dużej ilości wody, aby wypłukać go z organizmu.
Szczegółowe zalecenia dotyczące przygotowania i przebiegu badania znajdziesz bezpośrednio w ośrodkach, które wykonują MRI pod kątem endometriozy. W Polsce są aktualnie 3 takie placówki:
- Centrum Medyczne Skanmex we Wrocławiu (wynik badania opisuje lekarz Katarzyna Domagała-Pękalska),
- Medyczne Centrum Diagnostyczne Voxel w Warszawie (wynik badania opisuje lekarz Tomasz Olesiuk)
- Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie (wynik badania opisuje doktor Marrek Turkiewicz).
W dwóch pierwszych placówkach badania wykonywane są wyłącznie prywatnie. Natomiast w Centrum w Szczecinie możliwe jest przeprowadzenie badania prywatnie, jak i na NFZ.
Rezonans magnetyczny w diagnostyce endometriozy – wskazania
Rezonans magnetyczny to bardzo dokładne badanie, które mogłoby skrócić czas diagnozowania endometriozy, jednak koszty i ograniczona dostępność są dużym ograniczeniem. Z tego względu nie wykorzystuje się go na szeroką skalę i w rutynowym postępowaniu. MRI jest jednak szczególnie przydatne w przypadkach, gdy inne metody diagnostyczne (np. USG) nie przyniosły jednoznacznych odpowiedzi, a objawy mimo to wskazują na endometriozę. Wykorzystuje się je również u kobiet, u których podejrzewa się endometriozę głęboko naciekającą. Rezonans magnetyczny warto wykonać też przed planowaną operacją. MRI odgrywa istotną rolę w planowaniu leczenia, ponieważ zależy ono od lokalizacji, rozmiaru i głębokości ognisk endometrialnych.
Chcesz dowiedzieć się więcej na temat tego, jak diagnozować endometriozę? Przeczytaj nasz artykuł „Jak wykryć endometriozę” oraz zapoznaj się z listą polecanych specjalistów.
Podsumowanie
Rezonans magnetyczny to jedna z najdokładniejszych metod diagnostycznych endometriozy. Jest szczególnie istotne w przypadku podejrzenia endometriozy głęboko naciekającej. Rezonans magnetyczny umożliwia nie tylko wykrycie ognisk endometriozy, ale także ustalenie ich dokładnej lokalizacji, wielkości i stopnia zaawansowania. Jest to metoda nieinwazyjna i bezpieczna, ale niestety kosztowna i trudno dostępna. Aktualnie stanowi ważny element diagnostyki endometriozy u pacjentek, u których inne badania obrazowe nie dały jednoznacznych odpowiedzi.
Źródła:
- Lorusso F. Magnetic resonance imaging for deep infiltrating endometriosis: current concepts, imaging technique and key findings, https://insightsimaging.springeropen.com/articles/10.1186/s13244-021-01054-x [dostęp: 23.10.2025]
- Kido A. MRI in the Diagnosis of Endometriosis and Related Diseases, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8961012/
- Endometriosis, https://radiopaedia.org/articles/endometriosis [dostęp: 23.10.2025]
- Bekiesińska-Figatowska M. Rezonans magnetyczny jako nieinwazyjne narzędzie detekcji endometriozy pozajajnikowej – doświadczenie własne, Ginekologia Polska, 2014
- Stępniewska A. Endometrioza głęboko naciekająca – istotny problem kliniczny w ginekologii, https://lekarzwojskowy.wim.mil.pl/pdf-145649-71437?filename=71437.pdf [dostęp: 23.10.2025]
Aleksandra Dziura
Dietetyczka kliniczna, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (studia I i II stopnia) oraz Institute of Performance Nutrition. Nieustannie poszerza swoją wiedzę w temacie zdrowia i żywienia kobiet, biorąc udział w polskich i zagranicznych konferencjach. Do pracy z pacjentkami podchodzi holistycznie, szukając przyczyny problemów, zamiast tylko maskować objawy. Od ponad 5 lat pracuje z kobietami z endometriozą i adenomiozą. Pomaga zmniejszyć ból i inne dolegliwości związane z tą chorobą (m.in. przewlekłe zmęczenie, problemy żołądkowo-jelitowe), przygotować się do ciąży lub zregenerować po operacji bez generowania presji i dodatkowego stresu. Pracuje również z kobietami z zaburzeniami hormonalnymi i autoimmunologicznymi oraz sportsmenkami (zawodowymi i amatorkami). Ważne jest dla niej zdrowie fizyczne i psychiczne swoich pacjentek. Dietę traktuje jako narzędzie i styl życia, a nie listę nakazów i zakazów. W pracy z pacjentkami skupia się na wprowadzeniu trwałych nawyków dopasowanych do potrzeb i możliwości danej osoby.
