Jakie są objawy endometriozy?

Endometriozę najczęściej kojarzymy z bardzo bolesnymi miesiączkami. Rzeczywiście jest to jeden z pierwszych i głównych objawów, ale nie jedyny. Endometrioza nie zawsze boli, a o jej obecności mogą świadczyć również inne niespecyficzne dolegliwości, które łatwo zlekceważyć w codziennym życiu. W tym artykule wyjaśniamy jakie są niepokojące objawy endometriozy, aby pokazać Ci, na co zwracać uwagę i jakich sygnałów z ciała nigdy nie powinnaś bagatelizować.  

Objawy endometriozy

Aby zrozumieć, jakie objawy daje endometrioza, warto na początku zastanowić się, na czym ona polega. Jest to choroba o charakterze zapalnym i hormonozależnym. W jej przebiegu dochodzi do rozrostu tkanek endometrium poza jamę macicy. Najczęściej zagnieżdżają się one w jamie otrzewnej, w okolicy jajników i jelit, jednak tak naprawdę ognisko endometriozy może być zlokalizowane niemal w całym organizmie.  W literaturze naukowej opisano m.in. przypadki endometriozy w pęcherzu, w płucach, w ranie po CC, w oku i w mózgu. Dlatego objawy endometriozy nie zawsze są ograniczone wyłącznie do układu rozrodczego. 

Pamiętaj też, że każda kobieta i każda endometrioza są nieco inne. Podejrzewasz u siebie tę chorobę? Nie bój się szukać pomocy, nawet jeśli z pozoru Twoje objawy są błahe. Nie daj sobie wmówić, że „taka Twoja uroda”. A jeśli już rozpoznano u Ciebie endometriozę, postaraj się być bardziej wyczuloną na sygnały płynące z ciała – ono mówi do Ciebie codziennie. Każdy objaw to informacja, że organizm potrzebuje wsparcia, a samoobserwacja jest niezbędna do zaplanowania skutecznego leczenia. 

Poniżej przedstawiamy Ci listę i charakterystykę najczęstszych objawów endometriozy. Postaraj się jednak powstrzymać od samodiagnozowania. Endometrioza to trudna choroba, a sama obecność lub brak konkretnego objawu nie przesądza o diagnozie. Jeśli po przeczytaniu naszego artykułu, dojdziesz do wniosku, że czytałaś o sobie i wiele tych problemów Cię dotyczy, umów się do lekarza, który pokieruje Cię przez proces diagnostyczny. Nie jesteś w tym sama, a samodiagnozowanie i samoleczenie niestety mogą być zgubne. 

Ból w endometriozie – dlaczego endometrioza boli?

Pierwszy objaw endometriozy to często ból. Jego przyczyną jest przewlekły stan zapalny, stres oksydacyjny i nadmierna aktywacja układu immunologicznego. W przebiegu endometriozy dochodzi do  uwalniania substancji aktywujących receptory bólowe m.in. cytokin prozapalnych (np. TNFα IL-8 i IL-1b), wolnych rodników i prostaglandyn (np. PGE2). Następnie aktywują one zakończenia nerwów obwodowych w jamie otrzewnej i powodują przekazywanie bodźców do rdzenia kręgowego i mózgu. U niektórych kobiet dolegliwości bólowe w endometriozie pojawiają się wyłącznie podczas miesiączki, a u innych są odczuwalne niemal codziennie. Zdarza się też, że endometrioza nie boli wcale. Sama obecność bólu nie świadczy o chorobie, ale jest poważnym sygnałem, który powinien skłonić Cię, do skorzystania z wsparcia specjalisty. 

Objawy endometriozy – bolesne miesiączki

Najczęstszym objawem endometriozy, który skłania kobiety do konsultacji lekarskiej, jest silny ból podczas miesiączki. Jest on zlokalizowany w obrębie miednicy i podbrzusza, może promieniować również do odcinka lędźwiowego kręgosłupa, nóg i pośladków. Może mieć charakter szarpiący, kłujący i pulsujący, a jego nasilenie jest najczęściej bardzo wysokie. Wiele kobiet z endometriozą zgłasza, że podczas miesiączki są wyłączone z życia i niezdolne do normalnego funkcjonowania. Objawy bólowe mogą utrudniać wykonywanie prostych, codziennych czynności, a leki przeciwbólowe przynoszą jedynie chwilową ulgę lub nie działają wcale. Z dużym prawdopodobieństwem choć raz w życiu usłyszałaś, że „miesiączka musi boleć”, ale to nieprawda. Oczywiście, możemy w tym czasie czuć się osłabione, rozdrażnione i odczuwać dyskomfort – w końcu dochodzi do złuszczania tkanek macicy, a to nie jest przyjemne. Ale ten ból nigdy nie powinien być nie do wytrzymania i nigdy nie powinien sprawiać, że co miesiąc, przez 4-5 dni nie jesteś w stanie normalnie funkcjonować. Jeśli tak się dzieje, to znak, że warto udać się po pomoc. 

Objawy endometriozy – obfite miesiączki

Miesiączki u kobiet z endometriozą często są nie tylko bolesne, ale też bardzo obfite. Niestety trudno jednoznacznie określić, jakie krwawienie mieści się w zakresie normy, a które jest już zbyt obfite i wymagające kontroli lekarskiej. Dla ułatwienia przyjmuje się, że przeciętna, zdrowa kobieta traci od 30 do 80 ml krwi podczas jednego cyklu, przy czym krwawienie nie powinno trwać dłużej niż 7 dni. Oczywiście zmierzenie objętości krwi jest niemalże niemożliwe, natomiast sygnałem, który powinien Cię skłonić do wizyty u specjalisty, jest zużywanie więcej niż 20 podpasek lub tamponów podczas miesiączki. Pamiętaj, że obfite krwawienia mogą  być obciążeniem dla organizmu i zwiększać ryzyko anemii z niedoboru żelaza, dlatego nie bagatelizuj tego objawu. 

Oznaki endometriozy – ból podczas współżycia

Ból podczas współżycia, czyli dyspareunia, to kolejny ważny objaw. Szacuje się, że u kobiet z endometriozą występuje on 4-razy częściej niż u kobiet zdrowych. Ból może pojawiać się momencie rozpoczęcia współżycia i samoistnie zniknąć po stosunku, jednak zdarza się, że zaczyna być odczuwany pod koniec stosunku i utrzymuje się nawet kilka godzin po nim. Może być zlokalizowany przy wejściu do pochwy, a także w dalszych odcinkach oraz w obrębie miednicy mniejszej. Seks nigdy nie powinien boleć. Jeśli boli, to znaczy, że jest jakaś przyczyna i warto jej szukać. 

Objawy endometriozy – ból podczas oddawania moczu

Kobiety z endometriozą często odczuwają ból podczas oddawania moczu (dysuria). Jest to związane z napięciem tkanek i obecnością ognisk endometrium w okolicy cewki moczowej lub pęcherza moczowego. Trudności z oddaniem moczu, częste parcie na pęcherz, objawy przypominające infekcję i krew w moczu to dolegliwości, które mogą świadczyć o endometriozie i wymagają dobrze przeprowadzonej diagnostyki. 

Objawy endometriozy – ból podczas oddawania stolca

Ból podczas oddawania stolca (dyscheksja) może wystąpić szczególnie wtedy, gdy mamy do czynienia z endometriozą jelit. Najczęściej jest on obecny podczas miesiączki, ale może pojawić się też w innych fazach cyklu. Dyscheksję należy jednak różnicować z innymi problemami takimi jak zaparcia czynnościowe, czy hemoroidy, dlatego warto zasięgnąć opinii ginekologa, gastrologa i proktologa. 

Endometrioza – objawy jelitowe

Endometrioza wpływa nie tylko na układ rozrodczy, ale również pokarmowy, w szczególności na jelita. Jest to związane zarówno z uogólnionym stanem zapalnym, jak i obecnością ognisk endometrium w obrębie jelit. Problemom jelitowym sprzyja też stres i częste stosowanie leków przeciwbólowych zwłaszcza z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). 

U kobiet z endometriozą często pojawiają się zaparcia i wzdęcia. Charakterystycznym objawem jest tzw. endo-belly. Jest to nieformalne określenie na bardzo silne napięcie i powiększenie obwodu brzucha przed i w trakcie miesiączki, które może przypominać brzuch ciążowy. Endo-belly powstaje na skutek stanu zapalnego i zmian hormonalnych i może negatywnie wpływać na samopoczucie i komfort kobiet. Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat? Przeczytaj nasz artykuł „Endobelly – jak poradzić sobie z brzuchem jak balon przy endometriozie?”.  

Pacjentki z endometriozą są też bardziej narażone na występowanie zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz zespołu przerostu bakteryjnego (SIBO). Jeśli borykasz się z problemami żołądkowo-jelitowymi, a dodatkowo zauważasz u siebie inne objawy, które mogłyby świadczyć o endometriozie, umów się na konsultację do specjalisty. Wymaga to bardzo indywidualnego podejścia, ponieważ problemy jelitowe mogą być konsekwencją endometriozy, ale też nasilać jej przebieg m.in. w efekcie upośledzonego trawienia i wchłaniania. 

Endometrioza – nietypowe objawy

Nietypowe objawy endometriozy to m.in.:

• Migreny, 
• Drętwienie kończyn,
• Objawy skórne,
• Wahania nastroju,
• Duszności.

Kobietom z endometriozą często towarzyszy też przewlekłe, uporczywe zmęczenie. To objaw, o którym często mówimy, że świadczy „o wszystkim i o niczym”. Dużo w tym prawdy, bo z jednej strony, może być symptomem niemal każdej choroby, a z drugiej strony często to po prostu konsekwencja niewyspania, przebodźcowania i niezdrowego stylu życia. Jednak przewlekłego zmęczenia nie należy bagatelizować, zwłaszcza jeśli oprócz niego, zauważasz u siebie też inne objawy. Kobiety chorujące na endometriozę zdecydowanie częściej doświadczają uczucia chronicznego przemęczenia – przewlekły ból, różnorodne dolegliwości, stany zapalne mają ogromny wpływ na samopoczucie i poziom energii w ciągu dnia. 

Niepłodność jako objaw endometriozy

Niestety problemy z zajściem w ciążę są jednym z najważniejszych objawów w endometriozy i szacuje się, że dotyczą nawet 50% pacjentek. Zdarza się, że choroba nie daje innych objawów i rozpoznawana jest dopiero wtedy, gdy para przez długi czas bezskutecznie stara się o dziecko. Wpływ endometriozy na płodność jest bardzo złożony. W przebiegu choroby mogą pojawić się zrosty, niedrożność jajowodów i torbiele endometrialne, które utrudniają zapłodnienie i utrzymanie ciąży. Dodatkowo stan zapalny i stres oksydacyjny mogą negatywnie wpływać na jakość komórki jajowej. Pamiętaj jednak, że endometrioza nie przesądza z góry o braku szans na ciążę. Dzisiejsza medycyna daje wiele możliwości, które pomagają kobietom spełnić marzenie o macierzyństwie. Kluczowa jest jednak szybka, prawidłowa diagnoza i dobrze dobrane leczenie, dlatego nie bagatelizuj objawów i szukaj wsparcia specjalistów. 

Endometrioza bez objawów – czy to możliwe?

Tak, zdarzają się przypadki, gdy endometrioza nie daje żadnych objawów nawet w zaawansowanych stadiach.  Diagnoza jest wtedy przypadkowa i ma miejsce np. w momencie znalezienia ognisk endometriozy w jamie otrzewnej podczas operacji wykonywanej z zupełnie innej przyczyny. Nie wiemy na ten moment, co przesądza o tym, że niektóre kobiety przechodzą chorobę bezobjawowo, a inne doświadczają niemal wszystkich możliwych symptomów. Podkreśla to jednak to, jak skomplikowana jest ta choroba, dlatego pamiętaj, aby nie zwlekać i szukać wsparcia, jeśli cokolwiek Cię niepokoi. 

Podsumowanie

Głównym objawem endometriozy jest ból, który może mieć różny charakter, lokalizację i nasilenie. Typowe symptomy to bolesne i obfite miesiączki, a także problemy z zajściem w ciążę. Endometrioza może powodować też nietypowe objawy takie jak wzdęcia, zaparcia, zmęczenie, czy ból podczas oddawania stolca i moczu. Pamiętaj, że na podstawie samych objawów nie można jednoznacznie wykluczyć lub potwierdzić choroby, ich obecność stanowi wskazanie do poszerzenia diagnostyki. Obserwuj swój organizm i nie bagatelizuj żadnych sygnałów. Z wieloma objawami możemy poradzić sobie wsparciem farmakologicznym, dietetycznym, suplementacyjnym lub fizjoterapeutycznym – nie jesteś skazana na życie w bólu i dyskomforcie, dlatego szukaj pomocy i wsparcia specjalistów. 

Listę polecanych specjalistów diagnozujących i leczących endometriozę znajdziesz tutaj.

https://codedeep.pl/leczenie-i-diagnoza-endometriozy/

Tutaj możesz pobrać kartę samoobserwacji, która pomoże Ci w monitorowaniu objawów i przygotowaniu do wizyty u specjalisty.

Źródła:

1. Tsamiantoti E. Endometriosis, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK567777/  [dostęp: 17.09.2025]
2. Chauhan S. Endometriosis: A Review of Clinical Diagnosis, Treatment, and Pathogenesis, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9537113/ [dostęp: 17.09.2025]
3. Hunsche E. Endometriosis Symptoms and Their Impacts on the Daily Lives of US Women: Results from an Interview Study, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37283994/ [dostęp: 17.09.2025]
4. Kotowska M. Awareness of Endometriosis Symptoms—A Cross Sectional Survey among Polish Women, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8466883/ [dostęp: 17.09.2025]