Uważność jedzenia w endometriozie
Metoda uważnego jedzenia dla łagodzenia objawów endometriozy.
Endometrioza to przewlekła choroba, w której tkanka podobna do tej wyścielającej macicę (endometrium) rośnie poza nią, często powodując ból i dyskomfort, szczególnie podczas menstruacji i owulacji. Więcej o endometriozie i jak się ona objawia możesz przeczytać tutaj.
Uważne jedzenie może być szczególnie korzystne dla osób z endometriozą, ponieważ uczy nas jak radzić sobie z objawami tej choroby i wspiera nasze ogólne samopoczucie.
Na wstępie warto wspomnieć, że metoda uważnego jedzenia jest jednym z wielu elementów zarządzania endometriozą jakie możesz wprowadzić do swojej codzienności, na czele z dietą przeciwzapalną, odpowiednią aktywnością fizyczną czy dobrej jakości snem.
Co to jest uważność i uważne jedzenie?
Uważność to świadomość emocji i ciała bez osądzania. Uważność to również skupienie naszych myśli tylko i wyłącznie na tym co robimy w danym momencie. Istnieją różne techniki uważności takie jak medytacja w ciszy, medytacja prowadzona, ćwiczenia oddychania, uważny spacer czy właśnie uważne jedzenie.
Uważne jedzenie proponuje kierowanie uwagi do siebie, do bycia tu i teraz z jedzeniem i rozwijania uważności w trakcie jedzenia i obserwowania jak reaguje nasze ciało i umysł w czasie i po spożytym posiłku.
Dlaczego warto wprowadzić uważne jedzenie kiedy chorujesz na endometriozę?
Zarządzanie bólem
Nauka uważnego jedzenia jest idealnym sposobem zwracania uwagi na doznania fizyczne, w tym również bólu i dyskomfortu.
Dostrajając się do tego, jak niektóre pokarmy wpływają na twoje ciało, możesz zidentyfikować potencjalne produkty żywieniowe, które nasilają objawy związane z endometriozą.
Poprzez budowanie głębszej relacji ze swoim ciałem, będziesz w stanie stwierdzić czy konkretne pokarmy zaostrzają stany zapalne, czy wpływają na wzdęcia, albo pogarszają samopoczucie. Może to również działać w odwrotną stronę i po czasie będziesz identyfikować jakie pokarmy dają ci poczucie ulgi, lekkości i lepszego samopoczucia.
Uważne jedzenie pozwala dokonywać świadomych wyborów dotyczących tego, co jesz, potencjalnie zmniejszając dyskomfort związany z endometriozą.
Redukcja stresu
Endometrioza jest fizycznie i emocjonalnie obciążająca i wpływa na większe odczuwanie stresu i niepokoju. Uważne jedzenie może być jednym z metod zatrzymania goniących myśli podobnie jaka sama medytacja. Jest to forma relaksu, która bezpośrednio wpływa na redukcję stresu poprzez skupianie uwagi na chwili obecnej, rozwijania świadomości sensorycznej podczas posiłków i kultywowania wolniejszego spożywania posiłku.Tak naprawdę, w czasie posiłków rozwijasz w sobie poczucie spokoju.
Wsparcie zdrowej diety
Zbilansowana i przeciwzapalna dieta bogata w składniki odżywcze może wesprzeć ogólny stan zdrowia w endometriozie. Uważne jedzenie prowadzi do świadomych wyborów żywieniowych, takich jak wybieranie pełnowartościowych, bogatych w składniki odżywcze pokarmów, które dostarczają niezbędnych witamin, minerałów i antyoksydantów. Im więcej siebie obserwujesz, nabierasz świadomości co tobie służy a co nie.
Praktykowanie uważnego jedzenia jest też świetną metodą do wsłuchiwania się w swoje sygnały głodu i sytości, co może zapobiegać przejadaniu się i wspomagać kontrolę wagi.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się jak zacząć z dietą przeciwzapalną dla endometriozy, to przeczytaj ten wpis na naszym blogu.
Zdrowie jelit
Zdrowie naszego żołądka i jelit odgrywa kluczową rolę w rozwoju i progresji endometriozy. Jeżeli doświadczasz problemów ze strony układu pokarmowego, jak przelewanie się w jelitach, wzdęcia, niestrawność, refluks, zatwardzenia, biegunki itd. i nie wiesz od czego zacząć, zacznij od samego początku układu trawiennego, czyli naszej jamy ustnej.
Jedząc powoli i dokładnie przeżuwając każdy kęs, nasz organizm ma czas aby uruchomić produkcję enzymów i soków trawiennych, dzięki czemu pokarm jest sprawniej trawiony co wpływa pozytywnie na wchłanianie witamin i minerałów potrzebnych dla zdrowia w endometriozie. Dodatkowo sprawne trawienie będzie wpływało na redukcję odczuwania dyskomfortu po posiłku.
Jak jeść uważnie?
- Trawienie zaczyna się już przy samym przygotowywaniu posiłków. Zapach, wzrok, węch mają wpływ na produkcję enzymów trawiennych.
- Przygotowuj własne posiłki. Uważnie krój, obieraj, gotuj. Delektuj się aromatami potraw przed tym jak zaczniesz je spożywać.
- Jedz przy stole i przy wyprostowanych plecach. Pozycja na ‘krewetkę’ na kanapie może tylko negatywnie wpłynąć na gorsze trawienie.
- Jedz w ciszy, bez włączonego telewizora, czytania książki czy przeglądania telefonu. Bądź tylko ze swoim posiłkiem.
- Zanim skosztujesz pierwszy kęs, weź pięć głębokich wdechów i wydechów. Ta metoda wysyła sygnał do jednej z gałęzi naszego układu nerwowego czyli układu przywspółczulnego, który jest odpowiedzialny między innymi za odpowiednie trawienie. Układ przywspółczulny aktywuje się wyłącznie w stanach odpoczynku i relaksu, dlatego jest tak ważne aby zredukować stres przed każdym posiłkiem.
- Delektuj się każdym kęsem, jedz powoli. Aby zwolnić, odkładaj sztućce po każdym kęsie.
- Przeżuwaj minimum 10 razy każdy kęs, albo żuj pokarm tak długo, aż przemieni się w praktycznie płynną papkę. Już w ślinie zaczynamy produkować enzymy trawienne jak amylazę, która jest odpowiedzialna za trawienie węglowodanów. To ułatwi trawienie w dalszej części układu pokarmowego.
- W czasie jedzenia zadawaj sobie pytania: co czuję kiedy przeżuwam? jaką ma teksturę jedzenie, jak smakuje?
- Po zakończeniu posiłku, daj sobie moment na zadanie sobie pytania czy jesteś najedzona, czy czujesz się dobrze i usatysfakcjonowana.
Podsumowanie
Uważne jedzenie pomaga w optymalizacji funkcji trawiennych, jednocześnie zwiększając samoakceptację, oraz świadomość ciała i umysłu. Włączenie świadomych praktyk żywieniowych do codziennej rutyny może być cennym narzędziem do radzenia sobie z objawami endometriozy i promowania ogólnego zdrowia i dobrego samopoczucia.
Bibliografia
Cherpak, C.E. (2019). Mindful Eating: A Review Of How Stress-Digestion-Mindfulness Triad May Modulate And Improve Gastrointestinal And Digestive Function. Integrative Medicine: A Clinician’s Journal, Vol. 18 (4), pp. 48-53.
Evans, S., Fernandez, S, Olive, L., Payne, L.A, Mikocka-Walus, A. (2019). Psychological and mind-body interventions for endometriosis: A systematic review. Journal Of Psychosomatic Research, Vol. 124.
Jordan, C.H., Wang, W., Donatoni, D., Meier, B.P. (2014). Mindful eating: Trait and state mindfulness predict healthier eating behaviour. Personality and Individual Differences, Vol 68, pp. 107-11.
Monroe, J.T. (2015). Mindful Eating: Principles and Practice. American Journal Of Lifestyle Medicine, Vol. 9 (3).
Marzena Pitchford
Marzena Pitchford – terapeutka żywieniowa. W 2020 roku uzyskała dyplom Nutritional Therapist w The College of Naturopathic Medicine w Manchesterze w Wielkiej Brytanii. W 2023 r. rozpoczęła studia podyplomowe na University of Portsmouth z Terapii Żywieniowej (Nutritional Therapy) i na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie z Dietetyki Klinicznej. Dodatkowe kursy w kierunku endometriozy ukończyła w Integrative Women’s Health Institute.

